Het laatste verhaal over Belarus

Het is nog steeds heet als we op zondag vertrekken uit Minsk. Daarom zoeken we de rivier op, en volgen het fietspad hierlangs zo ver mogelijk. Met een lus eindigt het fietspad onder een kruising van snelwegen. We gaan onverhard, langs volle strandjes, barbecueluchtjes, ijs- en bierverkopers, zonnebaders en zwemmers.
We raken uit koers en volgen gravelwegen tussen volkstuincomplexen door. Hier ontmoeten we de eerste vakantiefietsers: een stel uit Minsk met zwaarbeladen fietsen, op weg naar de ‘elektrietsjke’, de stoptrein terug naar huis. Enthousiast zeggen we tegen de jongen: ‘Hé, ben je in Nederland geweest? Je wielrenshirt komt uit Schagen!’ We moeten afleren om zulke dingen te zeggen. Hij weet van niks. Veel mensen kopen hun kleding bij de tweedehandswinkel, ‘Europawinkel’ heet die hier. Ook in Polen en Litouwen heb je die. Voor een habbekrats (een zloty of een litas, of 10.000 roebel) heb je een broek of een shirt.

We kamperen weer ouderwets lekker: in een wei langs een riviertje, net diep genoeg om je te kunnen onderdompelen. En langs een zwemplek waar de Berezina even heel breed is als een meer. Aan de overkant ligt de provinciale weg. Vrij kamperen is hier gewoon en niemand komt je lastigvallen.
Er ligt een groot natuurgebied in het westen van Belarus dat doorloopt naar Polen. Het is oerbos met oude bomen en wilde dieren. We gaan er een stukje doorheen, over een weg die voor het grootste deel geasfalteerd is. Maar we zien dezelfde productiebomen als overal, en de wilde dieren zijn vooral muggen.

We rijden bijna 100 km over een splinternieuwe, héél rustige asfaltweg om het natuurpark heen. De weg gaat lang nadat wij naar het zuiden zijn afgebogen, door naar de grens met Polen. Ze hebben hier grensoverschrijdende EU-projecten, samenwerkingen tussen Belarus, Oekraïne en Polen. Of in het noorden: tussen Belarus, Litouwen en Letland. Dat de EU hier in Belarus investeert, zou dat betekenen dat ook Wit-Rusland binnenkort een associatieverdrag krijgt aangeboden? Na de uiterlijke rijkdom van Minsk valt het ons op dat deze streek behoorlijk arm oogt. We komen langs vervallen huizen in bijna verlaten dorpjes.
Aan de weg naar Brest ligt een klooster met een heilige bron. Lekker koud water voor onze bidons! Maar het is ook een bron om jezelf onder te dompelen. We gaan erin. IJskoud! Drie keer kopje onder, en dan kan je niks meer gebeuren. Eigenlijk moet je dan ook kruistekens slaan en gebeden opzeggen. Lekker fris worden we ervan.

In Brest vindt Hans het hotel terug waar hij 5 jaar geleden ook was. Heel erg sovjet, maar het wordt gerenoveerd nu. De stad is niet erg leuk, met toeterende automobilisten, maar er is een mooi voetgangersgebied en een Gogolboulevard. Hier zie je niet alleen een standbeeld van de grote schrijver, maar ook allerlei kunstwerken die zijn verhalen uitbeelden, zoals een grote neus.

Bij Brest gaan we het land weer uit. Met enige weemoed, want het was beslist leuker dan ik had verwacht. En interessanter. Niet dat ik democratie ben gaan relativeren, maar de betrekkelijke welvaart en de sociale veiligheid die we om ons heen zagen en voelden, zijn ook wat waard. Hierin verslaat Belarus beslist Rusland en Oekraïne.
Bij de grens gaat het nog bijna mis: deze grenspost is alleen voor auto’s, krijgen we te horen. Maar ja, ons visum loopt af, hoe moeten we dan naar huis? vragen wij. We hebben geluk. Aan de andere kant wordt een groep van 30 Poolse fietsers verwacht, die zijn aangemeld. Het zou gek zijn als ze ons dan terug zouden sturen. In minder dan een uur zijn we in Terespol.

Het is zondag, we komen langs een kerk waar gezang uitkomt, eromheen staan mensen met gebogen hoofden. We zijn weer in Polen.